Suspensie

Motorfietssuspensie uitgelegd: de terminologie ontrafeld

Voor veel motorrijders blijft de werking van de motorfietssuspensie een groot mysterie. Hoewel het makkelijk te zien is dat de op- en neerwaartse beweging wordt veroorzaakt door de veer, begrijpen de meeste motorrijders niet wat er zich binnenin afspeelt en wat nu echt het verschil maakt tussen een goede en een minder goede suspensie. Het is niet alleen belangrijk om deze essentiële onderdelen te kennen, het helpt je op de lange termijn ook om een betere en comfortabelere motorrijder te worden.

Hoe werkt motorfietssuspensie?

Zowel de schokdempers van een motorfiets als het suspensiegedeelte van de voorvork kunnen worden onderverdeeld in twee hoofdonderdelen. De eenvoudige taak van de veer is om de belasting te dragen en de impact van hobbels en andere oneffenheden in de weg op te vangen. De taak van de demper is om de energie af te voeren die ontstaat wanneer de veer wordt ingedrukt en vervolgens weer uitrekt, meestal aangeduid als compressie en rebound. De ideale suspensie is er een waarbij je zelden doorveert, maar die je ook geen te harde rit geeft. Het gaat er ook om hoe goed de suspensie je band contact met de grond laat houden, zodat je zoveel mogelijk tractie hebt.

Veren

De veer bestaat meestal uit gewonden staal en wordt bepaald door de veerconstante. De veerconstante is de kracht die nodig is om de veer in te drukken, gemeten in pounds per inch. Er is bijvoorbeeld 100 lbs nodig om een veer met een veerconstante van 100 lbs/inch in te drukken. Voor elke inch compressie is 100 lbs kracht nodig. Er is dus 200 lbs nodig om deze veer 2 inch in te drukken. Dat heet een lineaire of rechtlijnige veer. Progressive veren zorgen ervoor dat één veer verschillende veerconstanten heeft. Als de initiële veerconstante bijvoorbeeld 100 lbs is voor de eerste inch, dan kan voor de tweede inch een extra 120 lbs nodig zijn. En voor de derde inch misschien 150 lbs. Dankzij deze Progressive-veer kan de veer zowel kleine hobbels als grote klappen opvangen zonder door te slaan.

Schokdempers

Nu je motorfiets een hobbel heeft "genomen", heeft de ingedrukte veer de energie van de klap opgeslagen. Zonder demper zou die energie vrijkomen in een stortvloed van reboundkracht, waardoor de veer verder uitrekt dan zijn statische lengte en de cyclus zich herhaalt totdat de energie is verbruikt, met oncontroleerbaar stuiteren als gevolg. Met alleen een veer zou je motor over de weg stuiteren. De oplossing is het gebruik van een demper. De werking van de veer wordt overgebracht op de olie en als warmte afgevoerd.

Veervoorspanning

Veervoorspanning is de meest verkeerd begrepen term in de suspensie. Veervoorspanning is de compressie van de veer terwijl het suspensieonderdeel volledig is uitgerekt. Denk aan een gedemonteerde schokdemper van een motor. Deze is volledig uitgerekt en gewichtloos, maar een stelring drukt de veer een paar millimeter in. Dat is voorspanning. Voorspanning drukt de veer in om de belasting te verhogen die nodig is om de beweging van de suspensie te laten beginnen. Het verandert ook de kracht die nodig is om het suspensieonderdeel volledig in te laten veren. Het verandert de veerconstante niet.

Sag

Schokdempers werken in beide richtingen. Als alle gevaren op de weg hobbels waren, zouden schokdempers alleen met compressie te maken hebben. Helaas vereisen kuilen en andere gaten in de weg dat een schokdemper direct in de andere richting uitrekt, en dat is rebound. Met andere woorden, een schokdemper moet direct kunnen inveren of uitveren om te voorkomen dat de motorrijder een schok krijgt. Hoe pak je dat dan aan?

Sag schiet te hulp!

Sag is het punt waarop een schokdemper iets inzakt onder het gewicht van de motor en de motorrijder voordat hij aan het werk moet. De meeste schokdempers hebben voorspanningsverstellers om sag aan te passen. Free sag is hoeveel de motor "inzakt" onder zijn eigen gewicht. Free sag wordt gemeten vanaf het midden van de achteras tot een willekeurige positie boven de as, bijvoorbeeld een spatbordbeugel. Terwijl de motor van de standaard staat, houdt een helper de motor rechtop. Door de achterkant stevig op te tillen, je tilt de motor zo ver mogelijk op aan het spatbord of rekje, worden de schokdempers ontlast en kan een free-sagmeting worden gedaan.

Rider sag wordt gemeten met de motorrijder op de motor, met alle uitrusting aan, en met een of twee helpers die de motor ondersteunen. Het midden van de achteras wordt opnieuw gemeten tot dezelfde positie. Het verschil tussen de twee metingen is je uiteindelijke sag. Over het algemeen moet sag ongeveer 1/3 van de totale veerweg van je motor zijn. Dus als je motor een veerweg van 12 inch heeft, dan moet je rider sag 4 inch zijn (4 x 3 = 12). Maar dit hangt af van het gebruik, extra bagage en de voorkeur van de motorrijder. Raadpleeg je handleiding voor de exacte sag-metingen.